ลดอุบัติเหตุทางถนนและความสูญเสียด้วย “ระเบียบมาตรฐานยานพาหนะ”
วันนี้พี่เซฟจะเปิดห้องเรียนวิชาหลัก เพื่อชวนทุกคนมาเรียนรู้เรื่อง “ระเบียบมาตรฐานยานพาหนะ” เคยสงสัยไหมครับว่า รถที่เราขับขี่ทุกวันนี้ปลอดภัยแค่ไหน? โดย “ระเบียบมาตรฐานยานพาหนะ” ที่พี่เซฟจะชวนเรียนรู้จักถือเป็นเรื่องสำคัญอีกเรื่องเลยนะครับ เพราะเป็นเกราะป้องกันชีวิตเราทุกครั้งที่เดินทาง ประเทศไทยเองก็ได้มีการนำระเบียบมาตรฐานยานพาหนะของสหประชาชาติจากข้อตกลงปี ค.ศ.1958 (UN regulations Addenda to the 1958 Agreement) มาใช้ เพื่อลดอุบัติเหตุและความสูญเสียทางถนน แต่คำถามคือ เราทำได้ดีแค่ไหน? ไปดูกัน!
มาตรฐานความปลอดภัยตามกฎระเบียบของ UN คืออะไร?
“มาตรฐานความปลอดภัย” ตามกฎระเบียบของ UN หมายถึงข้อกำหนดที่กำหนดไว้สำหรับยานพาหนะเพื่อเพิ่มความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน โดยข้อกำหนดเหล่านี้มาจาก UN Regulations (UNR) ถูกพัฒนาขึ้นโดยคณะกรรมการ UNECE (United Nations Economic Commission for Europe) ซึ่งทำงานร่วมกับประเทศสมาชิกทั่วโลก โดยมีเป้าหมายเพื่อลดอุบัติเหตุทางถนนและทำให้การผลิตยานพาหนะมีมาตรฐานเดียวกันทั่วโลก
โดยประเทศไทยได้เข้าร่วมข้อตกลงดังกล่าว และนำมาตรฐาน UN Regulations มาใช้ในยานพาหนะหลายประเภท ซึ่งมีส่วนสำคัญในการยกระดับความปลอดภัยทางถนน มาตรฐานนี้ไม่ได้เป็นแค่แนวทางสำหรับผู้ผลิตรถยนต์และรถจักรยานยนต์ แต่ยังส่งผลโดยตรงต่อผู้ใช้ถนนทุกคน
ประเทศไทยใช้ “ระเบียบมาตรฐานยานพาหนะ” ของสหประชาชาติ อะไรบ้าง?
- รถยนต์และรถจักรยานยนต์
– จุดยึดเข็มขัดนิรภัย (UNR14)
– การติดตั้งเข็มขัดนิรภัย (UNR16)
– จุดยึดที่นั่งและพนักพิงศีรษะ (UNR17)
– ระบบห้ามล้อรถจักรยานยนต์ (UNR78)
– ความปลอดภัยทางไฟฟ้าของยานยนต์ไฟฟ้า (UNR100/136)
– ระบบห้ามล้อรถยนต์ (UNR13H)
– การติดตั้งอุปกรณ์ส่องสว่างและอุปกรณ์แสงสัญญาณของรถจักรยานยนต์ (UNR53)
– อุปกรณ์สะท้อนแสง (UNR3)
- รถบรรทุกและรถโดยสาร
– ความแข็งแรงของโครงสร้างตัวถังรถขนาดใหญ่ (UNR66)
– การติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันด้านข้างและด้านท้ายของรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ (UNR58/73)
– แผ่นสะท้อนแสง (UNR104)
พี่เซฟจะขออธิบายรายละเอียดในบาง“ระเบียบมาตรฐานยานพาหนะ”ที่น่าสนใจ เช่น
- การติดตั้งเข็มขัดนิรภัย (UNR16):
รถยนต์ทุกคันต้องติดตั้งเข็มขัดนิรภัยที่ผ่านการรับรองเพื่อป้องกันการบาดเจ็บรุนแรงระบบ
มีการกำหนดมาตรฐานของเข็มขัดนิรภัยและวิธีการติดตั้งที่ปลอดภัยในยานพาหนะทุกประเภท เช่น เข็มขัดแบบ 3 จุด เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้โดยสารกระเด็นออกจากที่นั่ง - เบรก ABS (UNR78):
บังคับใช้ในรถจักรยานยนต์รุ่นใหม่เพื่อลดโอกาสล้อล็อกในสถานการณ์ฉุกเฉิน - ระบบไฟหน้าและไฟท้าย (UNR112):
ช่วยเพิ่มการมองเห็นในสภาพแสงน้อย ลดความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุ - ระบบห้ามล้อรถจักรยานยนต์ (UNR78):
บังคับใช้ในรถจักรยานยนต์รุ่นใหม่เพื่อลดโอกาสการลื่นไถลในกรณีเบรกฉุกเฉิน
ว่าแต่ทำไม “ระเบียบมาตรฐานยานพาหนะ” ของ UN ถึงสำคัญ? จนประเทศไทยต้องนำมาใช้
- เพิ่มความปลอดภัยของผู้ขับขี่และผู้โดยสาร: การมีมาตรฐานช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุ เช่น ระบบเบรก ABS ลดโอกาสที่รถจะเสียการควบคุมในสถานการณ์ฉุกเฉิน
- ลดความรุนแรงเมื่อเกิดอุบัติเหตุ: ระบบความปลอดภัย เช่น ถุงลมนิรภัย หรือเข็มขัดนิรภัย ออกแบบมาเพื่อป้องกันไม่ให้ผู้โดยสารได้รับแรงกระแทกโดยตรง
- สร้างความมั่นใจในผลิตภัณฑ์: รถยนต์หรือรถจักรยานยนต์ที่ได้มาตรฐาน UN มีความน่าเชื่อถือและมั่นใจได้ในคุณภาพ
- ลดความสูญเสียทางเศรษฐกิจ: อุบัติเหตุทางถนนสร้างค่าใช้จ่ายมหาศาล ทั้งค่ารักษาพยาบาล การซ่อมแซมทรัพย์สิน และการสูญเสียแรงงาน
- ส่งเสริมการพัฒนาเทคโนโลยี: มาตรฐาน UN กระตุ้นให้ผู้ผลิตยานพาหนะพัฒนานวัตกรรมใหม่ ๆ เพื่อความปลอดภัย เช่น ระบบช่วยเบรกอัตโนมัติ (Automatic Emergency Braking – AEB)
แล้วการบังคับใช้ในประเทศไทยเป็นอย่างไรบ้างนะ!
แน่นอนว่าประเทศไทยยังมีความท้าทายต่อการบังคับใช้ “ระเบียบมาตรฐานยานพาหนะ” อาทิ
- ในกลุ่มยานพาหนะที่ใช้มานาน หรือจะเรียกว่า “เก่า” ก็น่าจะได้ โดยยานพาหนะเหล่านี้ถูกใช้งานมานานก่อนการบังคับใช้ระเบียบมาตรฐานนี้ จึงทำให้ยังมีส่วนที่ขาดอุปกรณ์ความปลอดภัย เช่น ถุงลมนิรภัยหรือระบบ ABS
- ยังพบการดัดแปลงยานพาหนะอยู่ เช่น ลดความสูงหรือเปลี่ยนระบบไฟ ทำให้ยานพาหนะสูญเสียมาตรฐานความปลอดภัย
- การคงไว้ซึ่งมาตรฐานความปลอดภัยด้วยการตรวจสภาพรถตามกำหนดอย่างต่อเนื่อง เช่น ระบบเบรก ระบบไฟส่องสว่าง ระบบความปลอดภัยต่าง ๆ
สุดท้ายนี้ครับ พี่เซฟอยากชวนทุกคนคิดง่าย ๆ ว่า “ระเบียบมาตรฐานยานพาหนะ” ไม่ใช่แค่เรื่องของกฎเกณฑ์หรือเอกสาร แต่เป็นเรื่องของชีวิตเราโดยตรง รถที่ได้มาตรฐานจะช่วยป้องกันความสูญเสียได้มากกว่าที่เราคิด และถ้าทุกคนร่วมมือกัน ทั้งเลือกใช้รถที่ได้มาตรฐานปลอดภัย ตรวจเช็กสภาพเป็นประจำและเคารพกฎจราจร ถนนในไทยจะปลอดภัยขึ้นแน่นอนครับ สิ่งสำคัญที่พี่เซฟมักเน้นย้ำอยู่เสมอ นั่นก็คือความปลอดภัยต้องมาก่อน อย่ายอมอ่อนข้อให้กับความปลอดภัยเพื่อตัวเองและคนที่รักนะครับ
ที่มา:
– สถานการณ์อุบัติเหตุทางถนนประเทศไทย 2023 (คร.) หน้า 18
– ศูนย์สารสนเทศยานยนต์,
https://data.thaiauto.or.th/auto/auto-law-th/auto-law-th/3-gov-policy/gov-policy-thai-inter/3638-un-vehicle-regulations-1958-agreement.html
– Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism, www.mlit.go.jp/english/mot_news/mot_news_000627/material1.pdf
– UNECE, https://unece.org/trans/main/wp29/wp29regs
– มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย, www.roadsafetythai.org/edoc/doc_20230711131455.pdf
